Szybka odpowiedź: rolowanie kredytu firmowego to odnowienie albo przedłużenie finansowania na kolejny okres zamiast jednorazowej spłaty w terminie. Bank nie ma obowiązku się na nie zgodzić, a decyzję podejmuje tak, jak przy nowym wniosku: patrzy na obroty, wynik firmy, historię spłat i zabezpieczenia. Im wcześniej zaczniesz rozmowę i im czystsza jest Twoja historia, tym większa szansa na odnowienie na rozsądnych warunkach.
Najczęściej problem pojawia się przy kredycie obrotowym spłacanym jednorazowo na koniec okresu. Firma ma w tym czasie towar w magazynie albo należności, które jeszcze nie wpłynęły, a bank oczekuje zwrotu całej kwoty. Poniżej wyjaśniam, jak to działa, kiedy odnowienie jest realne i kiedy lepiej poszukać innego rozwiązania.
Czym jest rolowanie kredytu i czym różni się od refinansowania?
Rolowanie (inaczej odnowienie) polega na tym, że bank, w którym masz kredyt, przedłuża jego termin albo zawiera z Tobą nową umowę na tę samą lub zbliżoną kwotę, a poprzednie zobowiązanie jest spłacane z nowych środków. Zwykle odbywa się to aneksem albo nową umową w tym samym banku.
Refinansowanie to z kolei spłata kredytu środkami z nowego kredytu zaciągniętego w innym banku. Efekt dla Twojej płynności jest podobny, ale droga inna: w pierwszym wariancie rozmawiasz z bankiem, który już Cię zna, w drugim bank musi ocenić firmę od zera, więc potrzebuje kompletu dokumentów. Jeśli problemem jest kilka zobowiązań naraz, a nie jeden termin, sprawdź, kiedy konsolidacja kredytu firmowego obniża ratę, a kiedy tylko wydłuża dług.
Rolowanie dotyczy przede wszystkim finansowania bieżącego. Jeśli Twój kredyt ma formę odnawialną, odnowienie jest wpisane w sam produkt, ale i tak wymaga decyzji banku, o czym piszemy w artykule o kredycie obrotowym odnawialnym. Podobnie działa limit na rachunku, który opisujemy w tekście o kredycie w rachunku bieżącym.
Czy bank musi odnowić kredyt po upływie terminu?
Nie musi. Umowa kredytu zawierana jest na czas oznaczony, a po jego upływie kredytobiorca ma zwrócić wykorzystaną kwotę wraz z odsetkami (art. 69 ust. 1 Prawa bankowego). Odnowienie to nowa decyzja kredytowa, nie automatyczne przedłużenie. Dlatego „przecież zawsze spłacałem i bank się zgodzi” bywa niebezpiecznym założeniem.
Drugi przepis, który warto znać: zgodnie z art. 75 ust. 1 Prawa bankowego bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę, gdy kredytobiorca nie dotrzymuje warunków udzielenia kredytu albo traci zdolność kredytową. Termin wypowiedzenia wynosi co do zasady 30 dni, o ile umowa nie przewiduje dłuższego. W praktyce nikt nie chce do tego doprowadzić, ale pokazuje to, że bank cały czas ocenia Twoją sytuację, nie tylko przy składaniu wniosku. Pełną procedurę, od wezwania do zapłaty po okres wypowiedzenia, opisujemy w artykule o wypowiedzeniu umowy kredytowej.
Od czego zależy decyzja o odnowieniu kredytu?
Bank patrzy na to samo, co przy nowym kredycie, ale z jedną różnicą: ma już dane o tym, jak spłacałeś. To działa na Twoją korzyść, o ile dane są dobre.
Najważniejsze są obroty i wpływy na rachunki z ostatnich 12 miesięcy oraz wynik finansowy firmy. Duże znaczenie ma historia spłat, także w innych instytucjach, widoczna w BIK. Jak ją czytać i co z niej wynika, wyjaśniamy w tekście o historii kredytowej firmy. Do tego dochodzi stan rozliczeń z ZUS i urzędem skarbowym; to, że bank nie zawsze żąda zaświadczeń, nie znaczy, że nie widzi zaległości, o czym piszemy w artykule o sprawdzaniu ZUS bez zaświadczenia.
Bank zbada też, czy cel kredytu nadal ma sens. Kredyt obrotowy na zakup towaru w szczycie sezonu jest łatwiejszy do odnowienia niż finansowanie, które przez trzy lata służyło po prostu do pokrywania bieżących kosztów. W tym drugim przypadku bank zwykle zapyta, dlaczego firma nie jest w stanie funkcjonować bez stałego „doładowywania”.
Kiedy rolowanie ma sens, a kiedy tylko odsuwa problem?
Rolowanie dobrze sprawdza się wtedy, gdy potrzeba finansowania jest powtarzalna i ma pokrycie w działalności: sezonowość, długie terminy płatności kontrahentów, zakup towaru przed sezonem. Firma wypracowuje przychód, ale środki wracają z opóźnieniem, więc kredyt co jakiś czas trzeba odnowić. Jeśli Twój kłopot wynika z zatorów płatniczych, ten mechanizm opisaliśmy w artykule o kredycie obrotowym przy zatorach.
Gorzej, gdy firma od miesięcy generuje niższe wpływy niż koszty, a odnawiany kredyt jest jedynym, co utrzymuje płynność. Wtedy kolejne rolowanie nie rozwiązuje przyczyny, tylko przesuwa moment, w którym trzeba będzie coś zmienić, a przy każdej kolejnej decyzji bank ma mniej argumentów, żeby Ci zaufać. Taką sytuację lepiej omówić wcześnie, z konkretnymi liczbami.
Kiedy zacząć rozmowy z bankiem i co przygotować?
Z mojego doświadczenia najlepiej zacząć dwa do trzech miesięcy przed końcem okresu kredytowania. Bank potrzebuje czasu na analizę, a Ty zyskujesz margines, żeby w razie odmowy lub gorszych warunków przejść do planu B, na przykład do innego banku. Rozmowa na tydzień przed terminem zwykle oznacza, że decyzja zapadnie pod presją czasu, i to niekoniecznie na Twoją korzyść.
Przygotuj podstawowy zestaw: wyciągi z rachunków za ostatnie 12 miesięcy, bieżące wyniki finansowe, zestawienie zobowiązań i wyjaśnienie, na co dokładnie finansowanie jest Ci potrzebne. Pełną listę dokumentów znajdziesz w artykule o dokumentach do kredytu firmowego. Jeśli w ostatnim roku coś odbiegało od normy, na przykład spadek obrotów albo krótkie opóźnienie w spłacie, dopisz krótkie wyjaśnienie. Bank i tak to zobaczy; lepiej, żeby przeczytał o tym od Ciebie.
Historia z naszej praktyki. Odnowienie kredytu obrotowego pod presją terminu
Do KDF zgłosił się właściciel firmy dystrybucyjnej z Mazowsza, z obrotami rzędu 4 mln zł rocznie. Miał kredyt obrotowy 350 000 zł spłacany jednorazowo, a do końca umowy zostało pięć tygodni. Bank dał do zrozumienia, że odnowienie wymaga nowego wniosku z pełną dokumentacją, a dodatkowo w ciągu ostatniego roku firma dwa razy opóźniła spłatę innego zobowiązania, za każdym razem o kilka dni. Właściciel obawiał się, że jednorazowa spłata całej kwoty zablokuje mu zakupy przed sezonem.
Przygotowaliśmy z nim zestawienie obrotów z 12 miesięcy, krótkie wyjaśnienie obu opóźnień (przesunięty przelew od kluczowego kontrahenta) oraz harmonogram wpływów z należności. Wniosek trafił równolegle do dotychczasowego banku i do jednej instytucji, która oceniała firmę od zera.
Efekt: dotychczasowy bank odnowił kredyt na 12 miesięcy, ale z limitem obniżonym do 250 000 zł. Druga instytucja przedstawiła ofertę na pełne 350 000 zł, na nieco innych warunkach zabezpieczenia. Przedsiębiorca porównał obie propozycje i zdecydował sam, bez presji ostatniego tygodnia.
Twoja sytuacja i co da się zrobić
| Sytuacja | Ryzyko | Kierunek działania |
|---|---|---|
| Kredyt kończy się za 2-3 miesiące, spłaty bez opóźnień | Bank potraktuje odnowienie jak nowy wniosek i poprosi o aktualne dokumenty | Złożyć wniosek z wyprzedzeniem, przygotować obroty i wyniki za 12 miesięcy |
| Termin za kilka dni, brak decyzji banku | Konieczność jednorazowej spłaty całości i napięcie w płynności | Wniosek o aneks z przedłużeniem, równolegle sprawdzenie innego banku |
| Obroty spadły w ostatnim roku | Niższy limit albo dodatkowe zabezpieczenie | Pokazać przyczynę spadku i aktualne wpływy, rozważyć niższą kwotę |
| Kilka zobowiązań kończy się w tym samym czasie | Kumulacja spłat w jednym miesiącu | Uporządkować harmonogram, rozłożyć terminy w czasie |
| Zaległości wobec ZUS lub urzędu skarbowego | Odmowa odnowienia | Najpierw uregulować lub uzgodnić rozliczenie, dopiero potem składać wniosek |
Samodzielnie czy z KDF
| Samodzielnie | Z KDF | |
|---|---|---|
| Wybór banku | Zwykle pierwszy wybór to ten, w którym już masz kredyt | Porównanie dotychczasowego banku z innymi, które lepiej oceniają Twoją branżę |
| Dokumenty | Zbierasz komplet i uzupełniasz braki w trakcie | Sprawdzamy komplet przed złożeniem wniosku i wskazujemy, co wyjaśnić z góry |
| Zapytania w BIK | Łatwo wygenerować kilka zapytań w krótkim czasie | Planujemy kolejność wniosków, żeby ograniczyć niepotrzebne zapytania |
| Czas | Sam pilnujesz terminów i odpowiedzi banków | Prowadzimy kontakt z bankami i pilnujemy harmonogramu |
| Koszt | Prowizja banku za odnowienie według jego tabeli opłat | Zasady współpracy omawiamy po pierwszym kontakcie |
Czego się nie da i komu nie pomożemy
Nie pomożemy firmom, które mają wypowiedziane umowy kredytowe, trwające postępowanie egzekucyjne, aktywne wpisy w rejestrach dłużników (KRD, BIG) albo opóźnienia w spłacie przekraczające 30 dni. Nie zajmujemy się też działalnością prowadzoną krócej niż 12 miesięcy.
Nie obiecujemy decyzji banku, kwoty ani terminu przed analizą dokumentów. Rolowanie nie zmienia faktu, że o odnowieniu decyduje bank. Możemy poprawić Twoje szanse przez dobre przygotowanie wniosku i wybór instytucji, ale ostateczna decyzja zawsze należy do banku.
Najczęstsze pytania
Co to jest rolowanie kredytu firmowego?
Rolowanie kredytu firmowego to odnowienie lub przedłużenie finansowania na kolejny okres, zwykle aneksem do umowy albo nową umową w tym samym banku, zamiast jednorazowej spłaty całej kwoty w terminie. Bank traktuje je jak nową decyzję kredytową.
Czy bank musi odnowić kredyt obrotowy po upływie terminu spłaty?
Nie. Umowa kredytu jest zawierana na czas oznaczony, a po jego upływie wykorzystaną kwotę trzeba zwrócić wraz z odsetkami. Odnowienie wymaga osobnej zgody banku, który ocenia obroty, wynik firmy i historię spłat.
Czym różni się rolowanie kredytu od refinansowania kredytu firmowego w innym banku?
Rolowanie odbywa się w tym samym banku i opiera się na jego wiedzy o Twojej firmie. Refinansowanie polega na spłacie kredytu środkami z nowego kredytu w innym banku, który ocenia firmę od początku i wymaga kompletu dokumentów.
Kiedy zacząć rozmowy z bankiem o rolowaniu kredytu firmowego?
Najlepiej na dwa do trzech miesięcy przed końcem okresu kredytowania. Daje to czas na analizę banku i na przejście do alternatywy, jeśli propozycja odnowienia będzie gorsza niż się spodziewasz.
Czy bank może obniżyć limit albo zażądać dodatkowych zabezpieczeń przy odnowieniu kredytu firmowego?
Tak, warunki odnowienia są negocjowane od nowa. Bank może zaproponować niższą kwotę albo dodatkowe zabezpieczenie, zwłaszcza gdy obroty spadły lub zmieniło się ryzyko. Prawo bankowe pozwala też obniżyć kwotę kredytu przy utracie zdolności kredytowej.
Czy rolowanie kredytu firmowego jest możliwe, jeśli były opóźnienia w spłacie?
To zależy od skali i okoliczności. Krótkie, jednorazowe opóźnienia z wyjaśnionym powodem nie muszą przekreślać odnowienia. Opóźnienia przekraczające 30 dni, zwłaszcza powtarzające się, są realną przeszkodą.
Czy rolowanie kredytu wpływa na historię firmy w BIK?
Tak. Odnowiona lub nowa umowa jest widoczna w BIK, a terminowa obsługa buduje dobrą historię. Kilka zapytań kredytowych w krótkim czasie może jednak obniżyć ocenę, dlatego warto planować wnioski, a nie składać ich we wszystkich bankach naraz.
Czy rolowanie kredytu rozwiązuje stałe problemy z płynnością finansową firmy?
Nie. Rolowanie sprawdza się przy powtarzalnej, sezonowej lub wynikającej z zatorów potrzebie finansowania. Jeśli firma od dłuższego czasu ma niższe wpływy niż koszty, odnowienie jedynie odsuwa problem i osłabia argumenty przy kolejnej decyzji banku.
Ile kosztuje rolowanie kredytu firmowego?
Koszt zależy od banku. Zwykle są to prowizja za odnowienie lub aneks oraz ewentualne odsetki według nowej umowy; wysokość wynika z tabeli opłat i prowizji danej instytucji. Warto porównać ten koszt z ofertą refinansowania w innym banku.
Co dalej
Jeśli termin Twojego kredytu zbliża się, a nie wiesz, czy bank go odnowi, wyślij nam podstawowe dane o firmie i kredycie. Ocenimy realne ścieżki, zanim zacznie brakować czasu.
Sprawdź też: Rodzaje kredytów dla firm | Odmowa kredytu dla firmy | Zapytania w BIK a kredyt dla firmy | Konsolidacja kredytu firmowego - kiedy obniża ratę
Źródła
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi oferty ani doradztwa prawnego. Decyzja o odnowieniu kredytu zależy każdorazowo od banku.
O autorze
